Manja slova Veća slova RSS



 

Obratite se dežurnom inspektoru!

          tel: (+382) 20 230-481

          tel: (+382) 20 230-921

          tel: (+382) 20 230-529

Pitajte inspekciju

Opasni proizvodi

RAPEX  (Rapid Alert System for Non Food Products) sistem brze razmjene informacija o neprehrambenim proizvodima.

Šta je RAPEX?

Sistem Evropske unije za brzu razmjenu službenih obavještenja o opasnim proizvodima između država članica i Komisije, te mjerama i radnjama preduzetim u pogledu proizvoda koji predstavljaju ozbiljan rizik za bezbjednost i zdravlje potrošača.

Razmjena obavještenja o opasnim proizvodima između država članica i Komisije vrši se preko kontaktnih tačaka. Svaka država članica uspostavlja jednu RAPEX kontaktnu tačku za upravljanje RAPEX sistemom na nacionalnom nivou. Nacionalna tijela odlučuju u okviru kojeg tijela će uspostaviti RAPEX kontaktnu tačku. Svaka država članica organizuje svoju nacionalnu RAPEX mrežu kako bi osigurala efikasan protok informacija između RAPEX kontaktne tačke i različitih tijela koja učestvuju u RAPEX-u.

RAPEX je uspostavljen na osnovu člana 12 Direktive 2001/95/EZ koja se odnosi na opštu bezbjednost proizvoda, a primjenjuje se na mjere koje sprječavaju, ograničavaju ili nameću posebne uslove za stavljanje na tržište i upotrebu potrošačkog proizvoda koji predstavlja ozbiljan rizik za zdravlje i bezbjednost potrošača.

Na osnovu Direktive o opštoj bezbjednosti proizvoda (GPSD-a), učešće država članica u RAPEX-u je obavezno, te država članica ima pravnu obavezu da obavještava Komisiju kada su ispunjena sljedeća četiri uslova za obavještavanje:
-proizvod je potrošački proizvod,
-proizvod podliježe mjerama koje sprječavaju ograničavaju ili nameću posebne uslove za njegovo moguće stavljanje na tržište ili upotrebu (preventivne i restriktivne mjere),
-proizvod predstavlja ozbiljan rizik za zdravlje i bezbjednost potrošača, i
-ozbiljan rizik ima prekogranične učinke.

Iz sistema RAPEX isključeni su proizvodi koji su obuhvaćeni posebnim i jednakim mehanizmima obavještavanja koji su uspostavljeni u EU: hrana i hrana za životinje, lijekovi, medicinski uređaji, in vitro dijagnostički medicinski uređaji i aktivni medicinski implantati.

Jednom nedjeljno, petkom, Komisija objavljuje spisak opasnih proizvoda (Rapex obavještenja). Rapex nedjeljni izvještaji se mogu pogledati na ovoj adresi.

Sistem za razmjenu podataka o opasnim proizvodima Crne Gore

Pravni okvir: Zakonom o opštoj bezbjednosti proizvoda („Službeni list CG“, br. 48/08), preuzeta je Direktiva o opštoj bezbjednosti proizvoda (2001/95/EZ), Direktiva o obmanjujućim proizvodima (87/357/EEZ) i Uredba o provjeri bezbjednosti proizvoda prilikom uvoza iz trećih zemalja (339/93/EEZ).

Na osnovu ovog zakona, Vlada Crne Gore je donijela Uredbu o načinu razmjene informacija o proizvodima koji predstavljaju rizik (“Službeni list CG”, br. 13/10), kojom se propisuje postupak i sadržaj sistema za brzu razmjenu obavještenja o opasnim proizvodima na nacionalnom nivou i na međunarodnom nivou (RAPEX).

Članom 2 Uredbe, propisano je da objedinjavanje i razmjenu informacija između organa Crne Gore i međunarodnu razmjenu informacija o opasnim proizvodima koji predstavljaju rizik, vrši ministarstvo nadležno za poslove unutrašnje trgovine (Ministarstvo ekonomije), preko Tržišne inspekcije kao Kontaktne tačke u Sistemu za razmjenu informacija o opasnim proizvodima.

Na osnovu člana 23 Uredbe Ministarstvo ekonomije donijelo je Uputstvo o obrascima za obavještenje o proizvodima koji predstavljaju rizik ("Službeni list Crne Gore", br. 60/10).

Na osnovu člana 10 stav 4 Zakona o opštoj bezbjednosti proizvoda, Ministarstvo ekonomije donijelo je Pravilnik o sadržaju obavještenja o opasnom proizvodu (“Službeni list CG”, br. 30/10), kojim se propisuje bliži sadržaj obavještenja koje proizvođač, odnosno distributer dostavlja nadležnom inspekcijskom organu, ako na osnovu raspoloživih informacija i profesionalnog znanja i iskustva zna ili bi trebalo da zna ili ocijeni da je proizvod koji je plasirao na tržište opasan, odnosno predstavlja ozbiljan rizik.

Na osnovu člana 5,stava 2 Zakona o opštoj bezbjednosti proizvoda, Ministarstvo ekonomije je donijelo Pravilnik o utvrđivanju liste crnogorskih standarda iz oblasti opšte bezbjednosti proizvoda ("Službeni list CG“,br. 74/2010).

Odluka Komisije 2010/15/EZ, kojom su utvrđene Smjernice za upravljanje Sistemom RAPEX i za obavještenja koja se dostavljaju, shodno članu 11 Direktive 2001/95/EZ, prevedene su i nadležni nacionalni organi ih koriste kao pomoć prilikom sprovođenja aktivnosti.

Učesnici sistema: U Nacionalni sistem za razmjenu podataka o opasnim proizvodima, pored Tržišne inspekcije, koja je kontaktna tačka Sistema, uključene su i druge inspekcije nadležne za tržišni nadzor i Uprava carina. Svi učesnici Sistema su odredili kontakt osobe i sredstva komunikacije, na osnovu čega je utvrđena Lista kontakt osoba sistema brze razmjene informacija.doc

Drugi uslovi za uspostavljanje i funkcionisanje Nacionalnog sistema:  Polazeći od činjenice da razmjena informacija o opasnim proizvodima predstavlja jedan od glavnih prioriteta u cilju uspostavljanja bezbjednog tržišta, na osnovu harmonizovanog pravnog okvira, Tržišna inspekcija kao kontaktna tačka sprovela je i sprovodi aktivnosti na pripremi ostalih uslova za uspostavljanje nacionalnog sistema (edukacija kadra, tehnički i dr. uslovi). Zajedno sa Koordinacionim tijelom za tržišni nadzor radi se i na pripremi uslova kod ostalih subjekata - članova sistema.

U pripremi je i Uputstvo za funkcionisanje kontaktne tačke i Sistema za brzu razmjenu informacija o opasnim proizvodima.

Tržišna inspekcija je u drugom kvartalu 2011. godine, pokrenula Nacionalni sistem za razmjenu informacija o opasnim proizvodima i prve razmjene informacija vrše se sa Upravom carina i Zdravstveno-sanitarnom inspekcijom.

Tržišna inspekcija u nadzoru nad bezbjednošću/ usaglašenošću proizvoda (tržišni nadzor)

Prema Zakonu o opštoj bezbjednosti proizvoda (član. 4) proizvođač je dužan da na tržište plasira isključivo bezbjedne proizvode.

Inspekcijski nadzor nad sprovođenjem ovog zakona i drugih propisa na ovom području obavlja Tržišna inspekcija i druge nadležne inspekcije, svaka u okviru svojih nadležnosti. U skladu sa ovim zakonom Tržišna inspekcija čini dostupnim javnosti informacije sa kojima raspolaže, a odnose se na proizvode koji su opasni po život i zdravlje potrošača, i u tom smislu pruža podatke neophodne za identifikaciju takvih proizvoda, kao i podatke o mjerama povlačenja i/ili opoziva.

U sprovođenju nadzora u ovoj oblasti, Tržišna inspekcija primjenjuje dobru praksu EU i preduzima mjere u cilju postizanja visoke zaštite potrošača od opasnih proizvoda.